เหล็กโดเวล เหล็กไทบาร์

เหล็กโดเวล หรือ เหล็กเสียบถนน คืออะไร ?

เหล็กโดเวลหรือเหล็กเสียบถนนเเบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดคือ เหล็กเดือย (Dowel bar) เเละ เหล็กยึด (​Tie bar) 

เหล็กทั้ง 2 ชนิดนี้เป็นเหล็กเส้นเสริมคอนกรีตที่ผ่านกระบวนการรีดร้อน นำมาตัดเป็นท่อนๆ ตามความยาวที่ต้องการ  นับว่าเป็นส่วนประกอบสำคัญในงานก่อสร้างคอนกรีต โดยเฉพาะในงานพื้นถนนและโครงสร้างที่ต้องรับน้ำหนักสูง เช่น พื้นอาคารและสะพาน เพื่อให้การถ่ายเทน้ำหนักระหว่างแผ่นคอนกรีตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและยืดอายุการใช้งานของโครงสร้าง

Dowel Bar หรือ เหล็กเดือย คืออะไร?

โดยส่วนมากเเล้วเหล็กโดเวลบาร์มักใช้เป็นเหล็กเส้นกลมเรียบที่มีขนาด 12mm, 15mm, 19mm, 25mm, 32mm เเละไปจนถึง 35mm.

หน้าที่หลักของ Dowel Bar หรือ เหล็กเดือย
1. ถ่ายเทน้ำหนักระหว่างแผ่นคอนกรีต

Dowel Bar ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมโยงทางกลระหว่างแผ่นคอนกรีต โดยไม่จำกัดการเคลื่อนที่ในแนวนอน ช่วยให้แรงจากการจราจรหรือการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิถูกถ่ายเทอย่างมีประสิทธิภาพ 

2. ป้องกันการเกิดรอยร้าว (Faulting)

การเคลื่อนที่ของแผ่นคอนกรีตที่ไม่สม่ำเสมออาจทำให้เกิดรอยร้าวที่รอยต่อ Dowel Bar ช่วยลดการเคลื่อนที่ที่ไม่ต้องการและป้องกันการเกิดรอยร้าวที่รอยต่อได้

3. เพิ่มความทนทานของโครงสร้าง

การติดตั้ง Dowel Bar อย่างถูกต้องช่วยลดความเครียดที่เกิดขึ้นกับคอนกรีต และป้องกันการเกิดรอยร้าวที่ไม่ต้องการ ส่งผลให้โครงสร้างมีอายุการใช้งานที่มั่นคงเเละยาวนานขึ้น

Tie Bar หรือ เหล็กยึด คืออะไร ?

Tie Bar คือ แท่งเหล็กที่ใช้ยึดแผ่นคอนกรีตเข้าด้วยกัน เพื่อป้องกันการเลื่อนหรือแยกออกจากกัน เหล็กชนิดนี้ช่วยให้แผ่นคอนกรีตทำงานร่วมกันเป็นหนึ่งเดียวในแนวราบ โดยเฉพาะใน รอยต่อแนวยาว (longitudinal joint) ของถนนหรือพื้นที่คอนกรีตใหญ่

หน้าที่หลัก

 1. ยึดแผ่นคอนกรีตเข้าด้วยกัน

  • ป้องกันแผ่นคอนกรีตแยกออกจากกันในแนวราบ
  • ลดการเกิด faulting หรือช่องว่างที่รอยต่อ

 2. เพิ่มความแข็งแรงของโครงสร้าง

  • ทำให้แรงจากการจราจรหรือการสั่นสะเทือนถูกกระจายอย่างสมดุล
  • แผ่นคอนกรีตทำงานร่วมกันเป็นชุดเดียว

3. ควบคุมการเคลื่อนตัวของรอยต่อ

  • Tie Bar จะไม่อนุญาตให้คอนกรีตเลื่อนเลย ต่างจาก Dowel Bar ที่ให้ขยับได้
ลักษณะของ Tie Bar
  • วัสดุ: เหล็กกล้าคาร์บอน หรือเหล็กเส้นตามมาตรฐาน
  • รูปร่าง: แท่งตรงผิวเหล็กมีลักษณะเป็นปล้องอ้อย หรือ ข้ออ้อย  (deformed ends) เพื่อให้คอนกรีตยึดจับแน่น
  • ขนาด: ขึ้นกับความหนาของแผ่นคอนกรีตและมาตรฐานโครงการ เช่น เส้นผ่านศูนย์กลาง 12–25 มม. ยาว 450–900 มม.
  • ตำแหน่งติดตั้ง: วางในรอยต่อ ขนานกับทิศทางแผ่นคอนกรีต (longitudinal)
การใช้งาน

1. รอยต่อถนนคอนกรีต

  • ติดตั้ง Tie Bar ระหว่างแผ่นคอนกรีตขนานกับทิศทางถนน
  • ป้องกันแผ่นเลื่อนออกจากกันจากแรงรถวิ่ง

2. พื้นคอนกรีตใหญ่

  • ใช้ยึดแผ่นพื้นคอนกรีตเพื่อป้องกันการเคลื่อนตัว
  • ลดการเกิดรอยแตกร้าวระหว่างแผ่น

3. โครงสร้างพิเศษ

  • เสา, กำแพง หรือโครงสร้างที่ต้องกันเลื่อน
  • บางครั้งใช้ร่วมกับ Dowel Bar เพื่อให้รอยต่อทั้งแนวขวางและแนวยาวทำงานได้สมบูรณ์

เหล็กเดือย (Dowel Bar) VS เหล็กยึด (Tie Bar)

เปรียบเทียบ เหล็ก Dowel Bar และ Tie Bar
รายการ
Dowel Bar
Tie Bar
หน้าที่
ถ่ายแรง
ยึดคอนกรีต
ยอมให้ขยับ
ได้
ไม่ได้
ผิวเหล็ก
กลมเรียบ
ข้ออ้อย
ใช้กับรอยต่อ
Expansion / Contraction Joint
Construction Joint
เหล็กเดือย (Dowel Bar)

เป็นเหล็กเส้นกลมผิวเรียบ ตัดเป็นท่อน ใช้ติดตั้งบริเวณรอยต่อคอนกรีตตามเเนวขวางของถนน มีหน้าที่ช่วยถ่ายแรงและกระจายน้ำหนักจากแผ่นพื้นหนึ่งไปยังอีกแผ่นหนึ่ง ลดการทรุดตัวที่ไม่สม่ำเสมอของแผ่นคอนกรีต  โดยเหล็กเดือยถูกอออกแบบให้สามารถเลื่อนตัวได้เล็กน้อย เพื่อไม่รบกวนการยึดเเละหดตัวของแผ่นพื้นคอนกรีตตามอุณหภูมิ

เหล็กยึด (Tie Bar)

เป็นเหล็กเส้นข้ออ้อยที่ตัดเป็นท่อน ใช้เสริมรอยต่อระหว่างแผ่นพื้นคอนกรีตตามเเนวยาวของถนนทำหน้าที่เชื่อมยึดแผ่นพื้นคอนกรีตที่อยู่ติดกันให้ทำงานร่วมกันเสมือนเป็นแผ่นเดียว ช่วยป้องกันไม่ให้แผ่นพื้นคอนกรีตเกิดการแยกตัวออกจากกันในเเนวข้าง